เอาชนะความกลัวด้วยความจริง

๒๓ ก.พ. ๒๕๖๔ | การดู ๘๒๕ ครั้ง

image widget
image widget

                  ในตอนแรก แทบทุกคนเชื่อว่าวัคซีนคือกระสุนวิเศษที่จะช่วยเราให้รอดพ้นจากการระบาดร้ายแรงของโรคโควิด-๑๙ และทำให้โลกกลับคืนสู่สภาวะปกติ ต่างเฝ้านับวันรอการมาของวัคซีน แต่เมื่อผลิตวัคซีนได้จริงๆ หลายคนกลับใคร่ครวญไตร่ตรองหรือลังเลที่จะรับการฉีด ในขณะที่รัฐบาลต้องทำการจัดสรรวัคซีนที่ได้มาจำนวนจำกัดในเบื้องต้นให้กับคนจำนวนมากที่มีความจำเป็น


ศ. นพ. นิธิ มหานนท์ กล่าวว่า “ถึงแม้การระบาดของโควิด-๑๙ ในประเทศไทยจะอยู่ในระดับที่ต่ำมากๆ เมื่อเทียบกับประเทศต่างๆ ทั่วโลก ต่ำจนทำให้หลายๆ คนในประเทศเกิดความลังเลในการที่จะรับการฉีดวัคซีนเป็นกลุ่มแรกๆ  แต่ถ้าเราต้องการควบคุมการระบาดให้มากไปกว่านี้ คนในประเทศต้องได้รับวัคซีนเป็นจำนวนรวมแล้วมากพอภายในระยะเวลาที่เร็วที่สุดก่อนจะเกิดการระบาดหนักในฤดูหนาวหน้า ถ้าเปรียบประเทศเป็นคนหนึ่งคนที่เป็นโรคระบาด เราก็ต้องให้ยาคือวัคซีนในขนาดที่เพียงพอ คือต้องให้ประชากรจำนวนมากพอได้รับวัคซีน”


ในการสำรวจความคิดเห็นเรื่อง “คนไทยกับวัคซีนโควิด-๑๙” ของประชาชนทั่วประเทศจำนวน ๑,๕๗๐ คนของสวนดุสิตโพล ระหว่างวันที่ ๒๒-๒๙ มกราคม ๒๕๖๔ มีประชาชนเพียงร้อยละ ๑๖.๘๒ เท่านั้นที่เชื่อมั่นว่าวัคซีนจะป้องกันโรคโควิด-๑๙ ได้ ในขณะที่รัอยละ ๖๓.๘๘ ค่อนข้างเชื่อมั่นและร้อยละ ๑๙.๓๐ ไม่เชื่อมั่นเลย  ขณะเดียวกันประชาชนร้อยละ ๘๒.๗๑ ยังมีความกังวลเรื่องผลข้างเคียงของวัคซีน และร้อยละ ๗๑.๙๖ ไม่มั่นใจในประสิทธิภาพของวัคซีน เมื่อถามว่าประชาชนต้องการจะฉีดวัคซีนโควิด-๑๙ หรือไม่ มีเพียงร้อยละ ๒๐.๗๐ ที่บอกว่าต้องการฉีดและพร้อมฉีดได้เลย ร้อยละ ๖๕.๙๙ หรือส่วนใหญ่ต้องการฉีดแต่ขอรอดูผลข้างเคียงก่อน และร้อยละ ๑๓.๓๑ ไม่ต้องการฉีด

ส่วนผลสำรวจในสหรัฐอเมริกาซึ่งเริ่มฉีดวัคซีนกันไปแล้วชี้ให้เห็นว่า ชาวอเมริกันประมาณร้อยละ ๓๑ อยากรอการประเมินประสิทธิผลของวัคซีนก่อนและประมาณร้อยละ ๒๐ มีความลังเลมากที่จะฉีด  Dr.Robert Amler คณบดีคณะวิทยาศาสตร์สุขภาพและเวชปฏิบัติของวิทยาลัยการแพทย์แห่งนิวยอร์กและอดีตหัวหน้าเจ้าหน้าที่การแพทย์ประจำศูนย์ควบคุมโรคติดต่อแห่งสหรัฐอเมริกาอธิบายว่าการลังเลเป็นเรื่องธรรมดาของมนุษย์เมื่อลองทำอะไรใหม่ ๆ เป็นความกังวลที่มีเหตุผลโดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อวัคซีนนี้ออกมาเร็วกว่าวัคซีนอื่นใดที่เคยมีมาในประวัติศาสตร์ แต่ถึงจะกังวลอย่างไร ก็ต้องไม่มองข้ามความจำเป็นที่จะต้องฉีดวัคซีนเพื่อจะควบคุมการระบาดให้ได้  และยืนยันว่า สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีความรอบคอบและปฏิบัติตามขั้นตอนที่เข้มงวด โดยมีผู้เชี่ยวชาญชั้นนำจากทั่วโลกที่อุทิศอาชีพทั้งหมดให้กับการศึกษาและการรักษาทำหน้าที่กลั่นกรองข้อมูลการทดลองวัคซีน

image widget

การให้ความรู้ความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์จึงสำคัญมากพอๆกับการให้วัคซีนอย่างทั่วถึง Heidi Larson นักมานุษยวิทยาแห่ง London School of Hygiene and Tropical Medicine ผู้เขียนหนังสือเรื่อง Stuck ซึ่งสรุปงานวิจัยเกี่ยวกับความลังเลใจในการฉีดวัคซีนมาหลายทศวรรษ มองว่าการระบาดของ

โควิด-๑๙ เป็นโอกาสในการทบทวนแนวทางในการรับวัคซีน และแสดงให้เห็นว่าสุขภาพของสังคมยังขึ้นอยู่กับการทำความเข้าใจว่า เหตุใดผู้คนจำนวนมากจึงลังเลที่จะรับวัคซีน โดยตั้งข้อสังเกตว่าคนมักแสวงหา "ความจริง" จากที่อื่น อาทิ ประสบการณ์ของตัวเอง หรือ "รับรู้ความจริง" จากเครือข่ายสังคมออนไลน์ การระบาดใหญ่ครั้งนี้ทำให้พบว่า ถึงเวลาแล้วที่วิทยาศาสตร์จะต้องสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องให้สาธารณชน

ผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์ต่างแนะนำว่า การชี้แจงให้ประชาชนเข้าใจกระบวนการวิทยาศาสตร์ที่อยู่เบื้องหลังการผลิตวัคซีนอาจเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการช่วยคลายความกลัว อาทิ วัคซีนโควิด-๑๙ ไม่ได้ใช้เทคโนโลยีการผลิตที่ไม่เคยใช้มาก่อน แม้กระทั่งการผลิตวัคซีนชนิด mRNA ก็มีมากว่าทศวรรษแล้ว

อาจมีการลัดขั้นตอนอนุมัติให้ใช้ด้วยเหตุผลของความจำเป็นเร่งด่วน แต่การคิดค้นทดลองวัคซีนโควิด-๑๙ ครั้งนี้ไม่ได้ข้ามขั้นตอนสำคัญแต่อย่างใด

สำหรับผลข้างเคียงที่มักจะพบหลังรับวัคซีนไม่ว่าจะเป็นชนิดใดก็ตาม คืออาการเจ็บแขน แขนบวม และ ปวดหัวนั้น นอกจากผู้ที่แพ้สารประกอบวัคซีนแล้ว โอกาสที่จะแพ้รุนแรงมีน้อยมาก คือประมาณ ๐.๐๐๐๒๙% ซึ่งมักเกิดในช่วง ๓๐ นาทีหลังการฉีดและส่วนใหญ่เกิดในสตรีตามข้อมูลการฉีดวัคซีนในสหรัฐอเมริกา ส่วนความเชื่อผิดๆ ที่ว่าการฉีดวัคซีนคือการรับเชื้อไวรัสเข้าไปในร่างกาย  Dr. Scott Braunstein ผู้อำนวยการด้านการแพทย์ของ Sollis Health ในลอสแองเจลิสชี้แจงว่า ไม่มีไวรัสโคโรน่าที่ยังไม่ตายหรือในรูปแบบที่สามารถติดเชื้อได้ในวัคซีนใดที่อยู่ในระหว่างการพัฒนา โดยแนะนำให้ประชาชนหาข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์แทนที่จะท่องอินเทอร์เน็ต และยืนยันว่าโอกาสที่เราจะป่วยหนักจากโควิด-๑๙ นั้นมีมากกว่าการแพ้วัคซีน

image widget
image widget