โครงการ “รางวัลศรีสวางควัฒน” เริ่มดำเนินงานเมื่อปี 2564 มีวัตถุประสงค์เพื่อเทิดพระเกียรติศาสตราจารย์ ดร.สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารีกรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี เพื่อสืบสานพระปณิธานในการสร้างขวัญกำลังใจให้แก่หน่วยงานสาธารณสุขที่มีความเป็นเลิศด้านบริการทางการแพทย์ให้แก่ประชาชนโดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกล รวมถึงเพื่อสรรหาสถานพยาบาลที่มีความเหมาะสมในการเป็นต้นแบบให้แก่หน่วยงานสาธารณสุขอื่นในด้านการบริการทางการแพทย์แก่ประชาชน ต่อมาในปี 2567 สถานพยาบาลประเภทโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลได้รับการถ่ายโอนไปยังองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) ซึ่งเป็นไปตามพระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพุทธศักราช 2542 จึงถือเป็นโอกาสสำคัญในการพัฒนาความร่วมมือระหว่างราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงมหาดไทย และกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ในการร่วมขับเคลื่อนและสนับสนุนการยกระดับบริการทางการแพทย์และการสาธารณสุขให้ครอบคลุมทุกพื้นที่ของประเทศไทย

ศาสตราจารย์ ดร.สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี ทรงให้พระโอวาทในพิธีพระราชทาน “รางวัลศรีสวางควัฒน” ประจำปีพุทธศักราช 2567 เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 8 พฤษภาคม 2568 ณ อาคารกรมพระศรีสวางควัฒน โรงพยาบาลจุฬาภรณ์ ความตอนหนึ่งว่า “การพัฒนาทางการแพทย์นี้ เป็นกลไกในการยกระดับสุขภาวะและคุณภาพชีวิตของประชาชน อย่างหนึ่ง แต่อีกสิ่งหนึ่งที่สำคัญคือการสร้างโอกาสการเข้าถึงบริการทางการแพทย์ให้แก่ประชาชนใน ถิ่นทุรกันดาร พื้นที่ชายขอบ และกลุ่มผู้ด้อยโอกาส ให้สามารถเข้าถึงบริการทางการแพทย์โดยผู้เชี่ยวชาญ และได้รับการรักษาอย่างเหมาะสมจึงจะถือว่าการพัฒนาทางการแพทย์นั้น เป็นไปอย่างครอบคลุมทุกมิติสำคัญ ที่มีคุณภาพด้านศักยภาพทางการแพทย์พร้อมคุณภาพด้านการบริการทางการแพทย์ควบคู่กันไป” คณะผู้บริหารราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย พร้อมปลัดกระทรวงมหาดไทย รองปลัดกระทรวงสาธารณสุข อธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น อธิบดีกรม การแพทย์ อธิบดีกรมสุขภาพจิต อธิบดีกรมควบคุมโรค คณะหัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวงสาธารณสุข คณะหัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวงมหาดไทย แพทย์ พยาบาล และเจ้าหน้าที่ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ ต่างพร้อมน้อมนำพระโอวาทเพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติงาน

“รางวัลศรีสวางควัฒน” รางวัลแห่งการเทิดพระเกียรติ ศาสตราจารย์ ดร.สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี ตามพระปณิธาน ในการยกระดับทางการแพทย์ของประเทศไทยให้สามารถบริการและเข้าถึงการพัฒนาคุณภาพชีวิตอย่าง เป็นรูปธรรม เป็นรางวัลที่ทรงคุณค่า เกียรติภูมิ และศักดิ์ศรีขององค์กรสาธารณสุข โดยในปี 2568 “รางวัลศรีสวางควัฒน” ได้ร่วมสร้างพลังขับเคลื่อนให้แก่หน่วยงานสาธารณสุขทั่วประเทศ โดยการร่วมผลักดันให้เกิดการพัฒนาศักยภาพองค์กรผ่านการใช้กลยุทธ์ 2 มิติ ได้แก่
(1) ด้านบริการทางการแพทย์ และ
(2) ด้านเครือข่าย การมีส่วนร่วม และการเข้าถึงประชาชน
โดยสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนทุกกลุ่ม เช่น พื้นที่ห่างไกล ภาวะพิการซ้ำซ้อน หรือ ความหลากหลายทางเพศ เป็นต้น ให้สามารถเข้าถึงบริการทางการแพทย์ที่เหมาะสม ตามแนวคิดหลักของ SDG ที่ว่า "ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง" (LNOB-Leaving no one behind)
ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ พร้อมด้วยกระทรวงสาธารณสุข กระทรวงมหาดไทย และกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ยังคงมุ่งมั่นพัฒนาแนวทางการสรรหาและคัดเลือกสถานพยาบาลจากทุกเขตสุขภาพ (ยกเว้นกรุงเทพมหานคร) ให้ได้มาซึ่งองค์กรสาธารณสุขที่มีศักยภาพและมีความเหมาะสมตามปรัชญา “เป็นเลิศเพื่อทุกชีวิต” (Be Excellent for Lives)
เนื่องในวโรกาสวันคล้ายวันประสูติ ศาสตราจารย์ ดร. สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี องค์ประธานและนายกสภาราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ เมื่อวันศุกร์ที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2568 ดร.ฐากูร พานิช รักษาการรองเลขาธิการราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ พร้อมด้วยนายศิริพันธ์ ศรีกงพลี รองอธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย และนายแพทย์โสภณ เอี่ยมศิริถาวร หัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวงสาธารณสุข ร่วมแถลงผลการตัดสินและแสดงความยินดีกับหน่วยงานที่ได้รับ “รางวัลศรีสวางควัฒน” ประจำปีพุทธศักราช ๒๕๖๘ พร้อมขอน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณต่อองค์ประธานราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ที่ทรงมีต่องานการแพทย์และการสาธารณสุขไทยอย่างหาที่สุดมิได้