วิศวกรผู้อยู่เบื้องหลังชีวิต: ทำความรู้จัก "วิศวกรรมชีวการแพทย์"

วิศวกรผู้อยู่เบื้องหลังชีวิต: ทำความรู้จัก "วิศวกรรมชีวการแพทย์" ศาสตร์ผสมผสานเพื่อการแพทย์แห่งอนาคต

“วิศวกรชีวการแพทย์คือคนที่อยากช่วยชีวิตคนไข้ในอีกรูปแบบหนึ่ง... เราไม่ได้ตรวจรักษาโดยตรงอย่างแพทย์ แต่เราคือผู้ออกแบบ ควบคุม และดูแลเทคโนโลยีทางการแพทย์ขั้นสูงเพื่อให้การรักษาปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูงสุด”
— ผศ.ดร.พรภพ นัยเนตร รักษาการคณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์

เครื่องกระตุ้นหัวใจ (Pacemaker), หัตถการผ่าตัดที่ซับซ้อน หรือแม้แต่เทคโนโลยีคงสภาพหัวใจให้อยู่ภายนอกร่างกายเพื่อการปลูกถ่ายได้นานกว่า 9 ชั่วโมง สิ่งเหล่านี้ล้วนเกิดจากความก้าวหน้าของ "วิศวกรรมชีวการแพทย์" (Biomedical Engineering) อาชีพเบื้องหลังที่คอยสนับสนุนการทำงานของแพทย์และระบบสาธารณสุขไทย ร่วมเปิดมุมมองและเจาะลึกศาสตร์นี้กับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พรภพ นัยเนตร รักษาการคณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ เพื่อให้เข้าใจถึงบทบาทของวิศวกรชีวการแพทย์ในโลกยุคปัจจุบัน

วิศวกรรมชีวการแพทย์ คืออะไร? ต่างจากหมออย่างไร?
วิศวกรรมชีวการแพทย์ (Biomedical Engineering) คือสาขาหนึ่งของวิศวกรรมศาสตร์ที่นำองค์ความรู้ทางวิศวกรรมมาประยุกต์ใช้กับวิทยาศาสตร์ทางการแพทย์ โดยเรียนรู้ทั้งวิศวกรรมพื้นฐาน กายวิภาคศาสตร์ และการแพทย์ เพื่อนำมาออกแบบ สร้าง และดูแลรักษาเครื่องมือทางการแพทย์
• แพทย์ (Doctor): เน้นการตรวจ วินิจฉัย และดูแลรักษาตัวผู้ป่วยโดยตรง
• วิศวกรชีวการแพทย์ (Biomedical Engineer): เน้นการดูแล ออกแบบ และตั้งค่าเทคโนโลยีหรืออุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ซับซ้อน เช่น การตรวจสอบเครื่องกระตุ้นหัวใจที่ฝังในตัวคนไข้ หรือร่วมเคสผ่าตัดเพื่อควบคุมเครื่องมือพิเศษเคียงข้างแพทย์

ทำไมต้องมีหลักสูตรนี้ที่ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์?
ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์มีระบบนิเวศ (Ecosystem system) ทางการแพทย์ที่สมบูรณ์ การจัดตั้งคณะวิศวกรรมศาสตร์ขึ้นจึงช่วยสร้างความร่วมมือแบบข้ามสายงาน (Cross-functional) ระหว่างวิศวกร แพทย์ พยาบาล และบุคลากรสาธารณสุข เนื่องจากปัจจุบันประเทศไทยนำเข้าเครื่องมือแพทย์ที่มีความซับซ้อนจากต่างประเทศเป็นจำนวนมาก ประเทศจึงมีความต้องการวิศวกรชีวการแพทย์เข้ามาช่วยบริหารจัดการ ควบคุมมาตรฐาน และวิจัยพัฒนานวัตกรรมขึ้นเองเพื่อลดการนำเข้า

จบแล้วทำงานอะไรได้บ้าง?
หลักสูตรใช้ระยะเวลาเรียน 4 ปี โดยเปิดกว้างสู่เส้นทางอาชีพที่หลากหลายทั้งในและต่างประเทศ:
• วิศวกรชีวการแพทย์ประจำโรงพยาบาล: ดูแลและควบคุมเครื่องมือแพทย์ขั้นสูงร่วมกับทีมแพทย์ในห้องผ่าตัดหรือหัตถการสำคัญ
• อุตสาหกรรมเครื่องมือแพทย์ (Medical Device Industry): ทำงานในโรงงานผลิต ออกแบบ หรือควบคุมคุณภาพอุปกรณ์ทางการแพทย์
• นักวิจัยและพัฒนานวัตกรรม (R&D Specialist): คิดค้นนวัตกรรมทางการแพทย์ใหม่ ๆ เพื่อตอบโจทย์ระบบสาธารณสุข
• ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีทางการแพทย์: ให้คำปรึกษา วางระบบ และบริหารจัดการเทคโนโลยีสารสนเทศทางการแพทย์ในองค์กร

ทางเลือกใหม่สำหรับเด็กสายวิทย์ ที่รักทั้ง "วิศวะ" และ "การแพทย์"
หลักสูตรนี้เหมาะสำหรับนักเรียนที่ชื่นชอบงานคำนวณ เทคโนโลยี และกลไกทางวิศวกรรม แต่ในขณะเดียวกันก็มี Passion ที่อยากช่วยเหลือผู้ป่วยและพัฒนายกระดับคุณภาพชีวิตของมนุษย์ ถือเป็นอีกหนึ่งเส้นทางอาชีพสำคัญที่เป็นกำลังหลักในการขับเคลื่อนระบบการแพทย์ไทยให้ก้าวสู่อนาคตอย่างมั่นคง

ติดตามคณะวิศวกรรมศาสตร์ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์– https://www.facebook.com/Engineering.cra 

เรียบเรียงจากบทสัมภาษณ์ในรายการ CRA Icons: EP17 – Biomedical Engineering วิศวกรชีวการแพทย์ ผู้เปลี่ยนไอเดียเป็นเครื่องมือช่วยชีวิต สัมภาษณ์ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พรภพ นัยเนตร รักษาการคณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์